1. Sanayide Enerji Verimliliğini Artırıcı Önlemler

Report
Sanayide Enerji Verimliliğini Artırıcı
Önlemler
Kocaeli Üniversitesi
Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü
Bölüm Başkanı
Prof. Dr. Engin Özdemir
Dünyada Enerji Görünümü
ABD
AVRUPA
JAPONYA
ÇİN
Doğalgaz
X
3X
5X
-
Endüst. Elektrik
X
≈2X
≈2X
>2X
Enerji talebi Çin, Hindistan, Ortadoğu bölgelerine kayıyor.
ABD 2035 enerjide %100 yerlileşme hedefi.
Enerjinin akış yönü değişiyor.
2030 yılında petrol tüketiminde Çin ABD’yi Orta Doğu ülkeleri AB’ni geçeceği
öngörülüyor.
2035 yılına kadar elektrik üretiminde kapasite artışının %50 sinin yenilenebilir kaynaklı
olması öngörülüyor.
Nükleer kaynaklı elektrik üretiminin 2/3 oranında artacağı ve bu sektörde Çin, Kore,
Hindistan ve Rusya’nın ön plana çıkması beklenmektedir.
Enerji Yoğun Sektörler;
Endüstriyel katma değerin 1/5’ini,
Sanayi istihdamının ¼’ünü
Sanayi enerji tüketiminin ¾’ünü
Kaynak: World Energy Outlook Türkiye Tanıtımı Yayın No: TÜSİAD-T/2013/12/544
Ülkemizde Enerji Görünümü
• Ülkemizin 1990-2011 enerjide dışa bağımlılığı; birincil
enerji arzında, %52’den %72’ye yükselmiştir [1].
• 2012 kurulu güçler hidroelektrik=doğalgaz (≈20000 MW)
Birincil Enerji: Petrol, doğal gaz, kömür, odun gibi doğrudan tüketilebilen enerji kaynakları---Kaynak: enerjienstitusu.com
Türkiye 2020 enerji hedefleri
• Üretimden kaynaklanan sera gazı emisyonunda
2020 yılına kadar % 20 azalma.
• Enerji tüketiminde 2020 yılına kadar % 20 azalma.
• Yenilenebilir enerji payını 2020 yılına kadar % 20
arttırma.
• Sanayi, bina ve hizmet, ulaştırma ve enerji
sektörlerinde yapılacak iyileştirmelerle Türkiye’nin
2010 yılı enerji yoğunluğunu 2023 yılına kadar %20
azaltmaktır.
Ülkemizde Enerji Görünümü
• Sanayi üretimi Enerji talebi
• Yeni enerji santralleri
• Yerli Kaynaklar !!!
• Enerjide dışa bağımlılık
Enerji
Enerji politikalarındaki arz yanlı
Verimliliği bakış açısı talep tarafına kaymalıdır.
Enerji Verimliliği
• Bir üretim organizasyonunun temel amacı en
düşük maliyette ürün üretmektir. Kullanılan enerji
bu amaca hizmet edecek şekilde kullanılır. Bu
amaç dışında kullanılan enerji(kaynak) kayıptır.
• Tüketilen her birim enerji ile maksimum iş almak.
• Yeni enerji kaynağı !
• Firmanın üretim kapasitesi, kalitesi gibi değerleri
düşürmeksizin enerji faturasını düşürmek
hedeftir.
Sürdürülebilir enerji verimliliği için takip
edilmesi gereken adımlar
• Ölç
• Enerji ve güç kalitesi ölçümü
• Temel unsurları belirle
• Düşük tüketimli cihazlar
• Güç kalitesi ve Enerji sürekliliği
• Kontrol et ve yönetim sistemi kur
•
•
•
•
Bina yönetim sistemleri,
Güç yönetim sistemleri,
Motor kontrolü,
Aydınlatma kontrolü
• İzle & geliştir
• Enerji yönetim yazılımı
• Uzaktan izleme sistemleri
Enerji Verimliliği
ENERJİ PERFORMANS GÖSTERGELERİ
Proses Üretimi Başına Enerji Tüketimi
=Toplam Tüketilen Enerji(Mcal)/Üretim Miktarı(Ton)
• Kişi Başına Enerji Tüketimi
=Toplam Tüketilen Enerji(Mcal)/Toplam Kişi Sayısı
• Ürün Başına Enerji Maliyeti
=Toplam Enerji Maliyeti(TL)/Üretim Miktarı(Ton)
• Kişi Başına Enerji Maliyeti
=Toplam Enerji Maliyeti(TL)/Toplam Kişi Sayısı
• Net Enerji Tüketimi
=Giren Enerji-ÇıkanEnerji/Toplam Üretim
Enerji Verimliliği
Sanayide yıllık enerji tüketimi; (son 3 yıl esas)
• > 1000 TEP Enerji Yöneticisi
• > 50000 TEP Enerji Yönetim Birimi bulunmalı
• (elekt. tük. kWh x 860)/10.000.000 = …….. TEP
1 kWh = 8,6 x 10^-5 TEP
Enerji Verimliliği
Enerji Yoğunluğu ve Kişi Başına Enerji Kullanımı
(2013)
Enerji Yoğunluğu (TEP/1000 (2005 USD))
0.35
0.3
Çek Cumhuriyeti
Slovakya
0.25
Polonya
Kore
Meksika
0.2
TÜRKİYE
Kanada
0.15
ABD
Yeni Zelanda
OECD Toplam
OECD
Avrupa
İsveç
Portekiz
Fransa
İspanya
Almanya Hollanda
İtalya
Japonya
İngiltere
Danimarka
İsviçre
0.1
0.05
0
0
1
Kaynak: IEA, OECD, 2013
2
3 Enerji Kullanımı
4
5
Kişi Başı
(TEP/Kişi)
6
7
8
Enerji verimliliği yatırımı için 3 temel neden…
• FİNANSAL NEDENLER
– İşletim maliyetlerinin azaltılması
• YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER
– Ülke standartları ve yönetmeliklerine uyum
• SOSYAL SORUMLULUK VE YEŞİL İMAJI
–
–
–
–
–
Imaj değeri:
● Sosyal sorumluluk
● Düşük tüketimli bina,
● Enerji kimlik belgesi
(imaj + bina değerinin arttırılması).
Enerji Verimliliği Çözümleri
• Verimlilik sağlayan ürünler
– Hız kontrol cihazları
– Proses otomasyonu için PLC’ler
– Güç kompazasyonu ve harmonik filtre ürünleri
• Yönetim sistemleri
– Enerji izleme ve analizi
– Proses izleme sistemleri
• Hizmetler
–
–
–
–
–
Saha denetimleri
Veri toplama ve analizi
Finansal analiz ve kontrol,
Geliştirme senaryosunun planlanması
Uzaktan izleme ve optimizasyon
Yasal düzenlemeler...
• Enerji Verimliliği Kanunu – Mayıs 2007, 5627
– Enerji Verimliliğinin Artırılması Yönetmeliği (25 Ekim
2008)
– Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği (5 Aralık
2008)
• Elektrik Piyasası Kanunu – Subat 2001, 4628
– Dağıtım Sisteminde Tedarik Sürekliliği, Teknik ve Ticari
kalite Yönetmeliği
– İletim Sistemi Arz Güvenirliği ve Kalitesi Yönetmeliği
• Yenilenebilir Enerji Kanunu – Mayıs 2005, 5346
Teşvikler & Destekler
• Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
– Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında
Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik (27/10/2011
- 28097)
– Enerji Verimliliği Destekleri Hakkında Tebliğ (Sıra No:
2012/3) (3/7/2012 – 28342)
• Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve
Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB)
– Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme
İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) Destekleri Yönetmeliği
(18/10/2008 – 27028)
• Genel Destek Programı Uygulama Esasları (16/6/2010)
ETKB Teşvikleri & Destekleri : Genel Koşullar
• Yıllık toplam enerji tüketimi 1.000 TEP ve üzeri
olma
• Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü veri
tabanında kayıtlı olma
• Mevzuat gereklerini yerine getirme
– Enerji yönetimi
– Yıllık bildirim
• TS EN ISO 50001 Enerji Yönetimi Standart
belgesine sahip olma (1/1/2014’den sonra)
Enerji Verimliliğine Yönelik Destek ve
Teşvikler
• Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü tarafından
verilen destekler (>1000 TEP/yıl) :
– Sanayi Kuruluşlarında Verimlilik Artırıcı Projelerin (VAP)
Desteklenmesi
 Proje toplam bedeli (KDV hariç)  1 000 000 TL
 Geri ödeme süresi  5 yıl
 Talep edilen destek miktarı  proje bedelinin %30’u
 Destek miktarı  300 000 TL (KDV hariç)
– Gönüllü Anlaşmalar Yoluyla Sanayi Kuruluşlarının
Desteklenmesi
 Enerji yoğunluğunu 3 yıl içinde ortalama %10 azaltma taahhüdünün gerçekleşmesi
durumunda;
 Anlaşma yapılan yıla ait enerji giderinin %20’si (200 000 TL’yi geçmemek kaydıyla) YEGM
tarafından ödenir.
Enerji Verimliliğine Yönelik Destek ve Teşvikler
• TÜBİTAK Destekleri
– 1003 – Enerji Öncelikli Alanı Enerji Verimliliği Destekleri (2013)
– 1511 – Enerji Verimliliği
• 2013
–
–
–
–
• 2014
Elektrik Motorları için tasarım yazılımı ve sürücü geliştirilmesi
EV sensör teknolojileri
İzolasyon yalıtım panelleri ve cam sistemleri
Aydınlatma LED teknolojileri
– Elektrik Motorları Teknoloji Geliştirme,
– Sanayide Proses İyileştirme ve Atık Isı Geri Kazanımı
• TTGV Enerji Verimliliği Destek Programı
–
14 proje için 5,5 Milyon ABD $ kredi desteği, (2006-)
• Kalkınma Ajansları tarafından verilen destekler
• Dünya Bankası, UNDP, UNIDO
• TURSEFF (177 Milyon ABD $ kredi)
vb. kuruluşlar tarafından sağlanan krediler
Enerji Verimliliğine Yatırım Yapan Firmalara 5.Bölge
Teşvikleri Veriliyor
• 9 Mayıs 2014 tarih ve 28995 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
2014/6058 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile bazı enerji yatırımlarının teşvik edilmesi
kararlaştırılmıştır.
• Yıllık asgari 500 TEP (ton eşdeğeri petrol) enerji tüketimi olan mevcut imalat sanayi
tesislerinde gerçekleştirilecek, birim ürün başına en az % 20 oranında enerji
tasarrufu sağlayan ve yatırım geri dönüş süresi azami 5 yıl olan enerji verimliliğine
yönelik yatırımlar,
• Atık ısı kaynaklı olarak, bir tesisteki atık ısıdan geri kazanım yolu ile elektrik
üretimine yönelik yatırımlar (doğalgaza dayalı elektrik üretim tesisleri hariç),
• yapılacağı bölgeye bakılmaksızın 5. BÖLGEDE YAPILACAK OLAN YATIRIMLARA
SAĞLANAN TEŞVİKLERDEN YARARLANDIRILACAKTIR.
• Faydalanılacak 5. Bölge Teşvikleri
• Katma Değer Vergisi İstisnası,
Gümrük Vergisi Muafiyeti,
• Vergi indirimi,
Sigorta primi işveren hissesi desteği,
• Faiz Desteği
Yatırım yeri tahsisi,

similar documents