tms23 (İndirme : 86)

Report
TMS – 23
BORÇLANMA
MALİYETLERİ
Yrd. Doç. Dr. Osman AKIN
Borçlanma
maliyetlerinin
nasıl
muhasebeleştirilip raporlanacağı TMS
23’de açıklanmıştır. Söz konusu standarda
göre “borçlanma maliyetleri”, bir işletme
tarafından yapılan borçlanmalarla ilgili
olarak katlanılan her türlü maliyetlerden
oluşmaktadır. Buna göre, kısa ve uzun
vadeli TL ya da yabancı para cinsinden
borçlanmalarla ilgili faiz, kur farklarının
muhasebeleştirilmesi
söz
konusu
standardın konusunu oluşturmaktadır.
Borç
olarak
sınışandırılmayan
imtiyazlı
hisse senedi dahil olmak
üzere,
özkaynakların
gerçekleşen veya tahmini
maliyetleri ile ilgili konular bu
Standardın
kapsamında
değildir.
Bu standartta, genel uygulama
olarak
borçlanma
maliyetlerinin
oluştuğu
anda
gider
olarak
muhasebeleştirilmesini
gerektirir.
Bununla birlikte standart, alternatif bir
uygulama olarak; özellikli bir varlığın
satın alınması, inşaatı veya üretimi ile
doğrudan ilgili olan borçlanma
maliyetlerinin
aktifleştirilmesi
gerekliliğini belirtmektedir.
Borçlanma
maliyetlerinin
muhasebeleştirilmesinde iki yöntem söz konusu
standartla tanımlanmıştır. Bu yöntemler:
Temel Yöntem: Borçlanma maliyetlerinin
gerçekleştikleri dönemde gider olarak tanınarak
muhasebeleştirilmesi ve dönem kâr / zarar
tablosu ile ilişkilendirilmesini öngörmektedir.
Alternatif Yöntem*: Özellikli varlıkların
inşaası ve üretimi ile ilgili olarak yapılmış
borçlanmalarla ilgili maliyetlerin söz konusu
varlıkların
maliyetine
ilave
edilmesini
öngörmektedir.
Özellikli
varlıklar,
amaçlanan
kullanıma veya satışa hazır duruma
getirilebilmesi zorunlu olarak uzun bir süreyi
gerektiren varlıklardır. Özellikli varlıklara
örnek olarak; satılabilir duruma getirilmesi
uzun bir süreyi gerektiren stoklar, üretim
tesisleri, enerji üretim tesisleri ve yatırım
amaçlı gayrimenkuller gösterilebilir. Diğer
yatırımlar ile sürekli olarak veya kısa bir süre
içerisinde büyük miktarlarda tekrarlanarak
üretilen stoklar özellikli varlık değildir. Elde
edildiklerinde amaçlanan kullanıma veya
satışa hazır olan varlıklar da özellikli varlık
sayılmaz.
TMS 23 Borçlanma maliyetleri
standardı, borçlanma maliyetlerinin
stokların maliyetine dahil edildiği
koşulları belirlemiştir. Buna göre
özellikli varlık niteliğinde olan ve
satılabilir duruma getirilmesi uzun bir
süreyi
gerektiren
stoklar
için
katlanılan borçlanma maliyetleri stok
maliyetine dahil edilecektir.
Bir işletme stokları vadeli ödeme koşuluyla almış
olabilir. Anlaşma, peşin alım fiyatı ile ödenen fiyat
arasında bir fark olan finansman unsuru içerdiği
takdirde, bu unsurlar finanse edildiği dönemde faiz
gideri olarak muhasebeleştirilir.
Borçlanma maliyetleri ile ilgili finansal tablolarda
aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekmektedir:
• Borçlanma maliyetlerine ilişkin uygulanan
muhasebe politikaları,
• ilgili dönem boyunca aktifleştirilen borçlanma
maliyetlerinin tutarı,
• Aktifleştirilebilecek borçlanma maliyetleri
tutarının belirlenmesinde kullanılan aktifleştirme oranı.
BORÇLANMA
MALİYETLERİNİN
MUHASEBELEŞTİRİLMESi
Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca
yatırımların finansmanında kullanılan kredilere
ilişkin faiz giderleri ile yurt dışından döviz kredisiyle
sabit kıymet ithal edilmesi nedeniyle ortaya çıkan
kur farklarının, yatırımın yapıldığı döneme ait
olanların sabit kıymetle birlikte amortisman
yoluyla itfa edilmek üzere yatırım maliyetine
eklenmesi gerekmektedir. İşletme aktifleştirme
döneminden sonra oluşacak kur farkı ve faiz
giderlerinin
muhasebeleştirilmesinde
ilgili
bulundukları yıllarda doğrudan gider yazılması ya
da
maliyete
intikal
ettirilmek
suretiyle
amortismana tabi tutulması ihtiyari bırakılmıştır.
Stokların edinilmesi ile ilgili
katlanılan borçlanma maliyetleri
ise stok aktifleştirilinceye kadar
olan kur farkı ve faiz giderinin
maliyete
intikal
ettirilmesini
zorunlu kılarken, aktifleştirildikten
sonra oluşan kur farkı ve faiz
giderlerinin isteğe bağlı olarak
aktifleştirilmesi
ya
da
giderleştirilmesini öngörmektedir.
Örnek
Z işletmesi 2007 döneminde muhasebe
kayıtlarını Vergi Usul Kanunu hükümleri
çerçevesinde tutmaktadır. Dönem sonunda
yapılan inceleme sonunda özellikli varlık
tanımı kapsamında değerlendirilemeyecek
makinelerin maliyetine dönem boyunca
eklenmiş 15.000 TL tutarında borçlanma
maliyeti bulunduğu tespit edilmiştir. TFRS’ye
göre raporlama yapmak isteyen Z işletmesi
nasıl bir düzeltme yapmalıdır.
Örnek
İşletme 1 Ocak 2005 tarihinde
12.793 TL., yıllık % 8 faizle, 3 yılda eşit
ödemeli bir yatırım kredisi alarak yeni
yönetim binası inşaatına başlamıştır.
Krediye ait ödeme planı aşağıdaki
gibidir. 31.12.2007 itibariyle bina
tamamlanmış ve aktifleştirilmiştir.
Yıllar
Taksitler
Faiz
Vergi
Ödenen
Para
01/01/2012
Kalan
Borç
12.793
31/12/2012
5.000
1.024
51
3.925
8.868
31/12/2013
5.000
709
36
4.255
4.613
31/12/2014
5.000
369
18
4.613
0
TOPLAM
15.000
2.102
105
12.793
Örnek: İşletme 1 Ocak 2007’te yeni bir yönetim binası inşaatı
yaptırmaya başlamıştır ve inşaatın 2 yıl süreceği tahmin
edilmektedir. Binayla ilgili olarak 2007 yılına ilişkin ödemeleri tarihler
itibariyle aşağıdaki gibidir ve bu tutarlar yapılmakta olan yatırımlar
hesabına aktarılmışlardır.
Ödeme Tarihleri
Toplam Harcama
1 Ocak 2012
20.000 TL
31 Ocak 2012
15.000 TL
31 Mart 2012
18.000 TL
30 Haziran 2012
22.000 TL
30 Kasım 2012
12.000 TL
31 Aralık 2012
10.000 TL
TOPLAM
97.000
İşletmenin borçlanma (alınan
krediler) bilgileri aşağıdaki gibidir:
a) işletme 1 Ocak 2007 tarihinde yalnızca
inşaatla ilgili harcamalarda kulanılmak üzere
yıllık % 6 faizle, 40.000 TL’lik 2 yıl vadeli yatırım
kredisi almıştır. Kredi faizi her yılın sonunda,
anapara ise vade sonunda ödenecektir.
b)1 Ocak 2006’te alınmış 2 yıl vadeli, yıllık % 15
faizli 20.000 TL.’lik kredi borcu bulunmaktadır.
işletme bu krediyle ilgili faizler her yıl sonunda
ödemektedir. Anapara ise vade sonunda
ödenecektir.
c) 1 Ocak 2005’te alınmış 3 yıl vadeli, yıllık % 10 faizli 22.382
TL.’lik kredi borcu bulunmaktadır. işletmenin bu borcu her yıl
sonunda ödenecek 9.000 TL.’lik 3 eşit taksitle kapatacaktır.
Borca ilişkin ödeme planı aşağıdaki gibidir:
Yıllar
Taksitler
Faiz
Anapara
Ödemesi
01/01/2012
Kalan Borç
22.382 TL
31/12/2012
9.000 TL
2.238 TL
6.762 TL
15.620 TL
31/12/2013
9.000 TL
1.562 TL
7.438 TL
8.182 TL
31/12/2014
9.000 TL
818 TL
8.182 TL
0
TOPLAM
27.000 TL
4.618 TL
22.382 TL
18
19
20
21

similar documents