usługi komunalne

Report
WPŁYW USŁUG PUBLICZNYCH
NA ROZWÓJ LOKALNY
warsztaty problemowe
Płock, 11-12 grudnia 2013 r.
DZIEŃ PIERWSZY
dr Paulina Legutko-Kobus
dr Ewa Jastrzębska
MISJA JST
 JST to organizacje specyficzne, non-profit, ukierunkowane na
misję, którą jest zapewnienie mieszkańcom życia godziwego (tj.
wysokiej jakości)
 Na jakość życia społeczności lokalnej/regionalnej bezpośrednio
przekłada
się
dostępność
(przestrzenna,
ekonomiczna
społeczna) oraz jakość świadczonych usług publicznych
i
DEFINIOWANIE USŁUG PUBLICZNYCH
 Usługi publiczne można zdefiniować jako takie:
 w stosunku do których niemożliwe jest wykluczenie kogokolwiek z
korzystania z nich (niemożność wykluczenia z konsumpcji)
 które, niezależnie od liczby korzystających, posiadają określoną wartość,
nienaruszalną przez kolejnych użytkowników (brak rywalizacji w konsumpcji)
 Usługi publiczne są więc dostępne dla wszystkich, niezależnie od
np. uzyskiwanego dochodu czy poziomu wykształcenia
 Mają służyć osiąganiu celów wyższych, najważniejszych z punktu
widzenia potrzeb całej wspólnoty obywateli i odzwierciedlonych w
podzielanych wartościach (tj. interesowi publicznemu)
KLASYFIKACJA USŁUG PUBLICZNYCH
POWIĄZANIE Z GOSPODARKĄ
•usługi gospodarcze
•usługi pozagospodarcze
PRZEZNACZENIE DANEJ USŁUGI
•usługi produkcyjne (np. roboty instalacyjne, montażowe, dystrybucja energii elektrycznej)
•usługi konsumpcyjne (np. usługi transportowe, komunalne, mieszkaniowe, ochrona zdrowia,
opieka społeczna)
•usługi ogólnospołeczne
RODZAJ WYNIKU PRACY
• usługi renowacyjne (mające na celu zachowanie lub przywracanie wartości użytkowej dóbr)
•dystrybucyjne (odnawianie lub zwiększenie droga wymiany wartości zasobów rzeczowych)
•rekreacyjne (polegające na działaniu na właściwości fizjologiczne człowieka, np. lecznicze,
turystyczne)
•oświatowo-kulturalne (przekazywanie wiedzy i doznań artystycznych)
•organizacyjne (podejmowanie i przekazywanie decyzji osobom lub grupom osób)
ODPŁATNOŚĆ
FORMA PRAWNA
WAŃKOWICZ, KOŻUCH
•usługi rynkowe (będące przedmiotem kupna-sprzedaży, posiadające określoną cenę)
•usługi pozarynkowe (przekazywane na zasadach nieodpłatnych lub częściowej odpłatności np.
oświata, kultura, opieka zdrowotna)
•usługi świadczone przez przedsiębiorstwa prywatne
•usługi oferowane przez przedsiębiorstwa publiczne (np. telewizja publiczna)
•usługi oferowane przez instytucje publiczne i samorządowe oraz organizacje i
stowarzyszenia
•usługi administracyjne (obejmują zadania realizowane przez administrację publiczną, związane
z dokonywaniem czynności administracyjnych)
•usługi publiczne o charakterze społecznym (ochrona zdrowia, oświata i wychowanie, kultura,
kultura fizyczna i rekreacja, pomoc i opieka społeczna, mieszkalnictwo, bezpieczeństwo
publiczne)
•usługi publiczne o charakterze technicznym (transport – usługi i infrastruktura, zaopatrzenie
w wodę i kanalizacja, gospodarka odpadami oraz utrzymania czystości i porządku,
cmentarnictwo, zaopatrzenie w energię, zieleń publiczna)
ANALIZOWANE W PROJEKCIE
USŁUGI PUBLICZNE
Usługi
edukacyjne
Usługi
kulturalne
Usługi
zdrowotne
Usługi
komunalne
żłobki
biblioteki
podstawowa opieka
zdrowotna
zaopatrzenie w wodę
placówki przedszkolne
koła zainteresowań,
pracownie i zespoły
artystyczne
szkoły podstawowe
kursy
gimnazja
szkoły
ponadgimnazjalne
zajęcia pozaszkolne i
wyrównawcze
ośrodki dokształcania
poradnie
psychologicznopedagogiczne
kino i teatr
opieka nad zabytkami
komunikacja miejska
pediatryczna opieka
zdrowotna
stomatologiczna opieka
zdrowotna
sieć kanalizacyjna
transport autobusowy
i busowy
imprezy kulturalne
wystawy stałe i
czasowe
Usługi
komunikacyjne
specjalistyczna opieka
zdrowotna
mieszkalnictwo
komunalne
diagnostyka
laboratoryjna i
obrazowa
programy
profilaktyczne
gospodarka odpadami
kolej
USŁUGI PUBLICZNE A PARTYCYPACJA
 Zgodnie z nowym podejściem, w świadczeniu usług publicznych
coraz większe znaczenie zyskuje dialog ze społecznością lokalną,
który pozwala na:
 zidentyfikowanie potrzeb społeczności lokalnej (interesu publicznego)
 sposobu dostarczania usług publicznych na oczekiwanym poziomie
 Konsultacje społeczne są podstawą nowoczesnego zarządzania
zintegrowanego i kreowania celów rozwojowych
POPRAWA DOSTĘPNOŚCI I JAKOŚCI
USŁUG PUBLICZNYCH
 Usługi publiczne mogą być czynnikiem, ale i barierą procesów
rozwojowych
 W warunkach ograniczonych środków na realizację polityki rozwoju
dialog pozwala zwiększyć skuteczność prowadzonych działań na
rzecz podnoszenia jakości i dostępności usług publicznych
 Poprawę jakości i dostępności można osiągnąć dodatkowo poprzez:
 coraz szerszy zakres e-usług
 marketyzację usług publicznych (wykorzystanie potencjału niepublicznych
podmiotów w zakresie świadczenia tych usług)
 nowe podejście do efektywności usług (analiza kosztów jednostkowych usług)
JAK BĘDZIE PRZEBIEGAŁ WARSZTAT
 W podgrupach, z wykorzystaniem metody drzewa problemów,
będziemy wspólnie analizować grupy usług publicznych, które
rozpatrywane są w projekcie (tj. edukacyjne, kultury, zdrowia,
komunikacyjne, komunalne)
 Następnie dokonamy hierarchizacji problemów (w poszczególnych
kategoriach usług) i porównania z wyzwaniami jakie wynikają z
Diagnozy
 Problem = negatywny stan rzeczy, niekorzystne warunki,
które istnieją obecnie
DRZEWO PROBLEMÓW
źródło rysunku: Planowanie strategiczne. Poradnik dla administracji, W. Dziemianowicz i inni, s. 125 publikacja dostępna w wersji elektronicznej na stronie
http://www.mrr.gov.pl/rozwoj_regionalny/polityka_rozwoju/projekt_zarzadzanie_strategiczne_rozwojem/przydatne_dokumenty/strony/default.aspx
JAK ZBUDOWAĆ DRZEWO PROBLEMÓW
SPOSÓB PRACY W GRUPACH:
1) Listujemy problemy (każda z osób wskazuje
po kilka problemów)
2) Określamy zasięg, czyli które z problemów
mają zasięg lokalny, a które są
charakterystyczne dla całego powiatu
3) Układamy problemy w ciągi przyczynowoskutkowe
4) Zastanawiamy się jaki jest problem
kluczowy (nie musi to być któryś z problemów
wskazanych podczas pracy w grupie)
5) Budujemy pierwszą wersję drzewa
problemów
DRZEWO PROBLEMÓW DLA USŁUG EDUKACYJNYCH
 Problem = negatywny stan rzeczy, niekorzystne warunki, które istnieją
obecnie
 Problem kluczowy = problem, który generuje najwięcej innych
problemów i którego skutki są najdotkliwiej odczuwalne dla większości
zainteresowanych podmiotów
Skutki problemu kluczowego
Problem kluczowy
Przyczyny problemu kluczowego
USŁUGI EDUKACYJNE – WYZWANIA I PROBLEMY
CZYNNIKI MIĘKKIE
CZYNNIKI TWARDE
 niekorzystne trendy demograficzne (coraz mniej dzieci =  niska dostępność placówek opieki nad
wiele szkół wiejskich traci sens)
dziećmi do lat 3 (żłobków i przedszkoli)
 brak sprawnie działającego systemu dowozu dzieci do
– brak lub brak miejsc
szkół
 brak
sieci
szkolnictwa
 rozproszenie dzieci szkolnych na poziomie gminy
ponadgimnazjalnego
świadczącej
 przewaga komparatywna szkół ponadgimnazjalnych w
wysokiej jakości usługi
Płocku (prestiż, częściowo wyższa jakość kształcenia)
 deficyt
w
zakresie
szkolnictwa
 rutyna, stagnacja i opór kadry nauczycielskiej
zawodowego
 sztywne regulacje Karty Nauczyciela
 mała oferta kształcenia ustawicznego
 brak
oferty
edukacyjnej
dedykowanej
osobom
niepełnosprawnym (dostępność i dostosowanie do
potrzeb), zwłaszcza dorosłym oraz starszym
USŁUGI KULTURY – WYZWANIA I PROBLEMY
CZYNNIKI MIĘKKIE
CZYNNIKI TWARDE
 oferta gmin powiatu w zakresie usług kultury jest bardziej
konkurencyjna niż komplementarna
 niski poziom uczestnictwa w usługach kultury
 malejący wraz z wiekiem i poziomem wykształcenia odsetek osób
korzystających z usług kultury
 brak oferty kursów na terenie powiatu
 duży odsetek mieszkańców korzystający z usług kulturalnych w
mieście Płock, zwłaszcza wyższego rzędu (przewaga komparatywna –
nobilitacja i wygoda)
 brak zaangażowania władz i mieszkańców w rozwijaniu usług kultury
i opieki nad zabytkami
 średnio niższa niż w województwie i kraju liczba osób korzystających
z usług kultury
 ograniczony dostęp do usług kultury grup zagrożonych marginalizacją
(zwłaszcza osób powyżej 65 roku życia i z niskim wykształceniem)
 słaby system informacji o usługach kultury w powiecie
 dysproporcje pomiędzy ilością
książek
i
komputerów
z
dostępem do internetu oraz
aktualizacją
zasobów
w
bibliotekach
w
obrębie
poszczególnych
gmin
oraz
pomiędzy nimi
 luki w sieci infrastruktury
domów i ośrodków kultury,
klubów i świetlic
 brak
infrastruktury
wystawienniczej
 ograniczone środki finansowe
gmin i powiatu na kulturę
(zwłaszcza ochronę zabytków)
USŁUGI ZDROWOTNE – WYZWANIA I PROBLEMY
 ogólnie dobra ocena jakości usług przez mieszkańców – pozytywny efekt, czy niezbyt wygórowane
oczekiwania?
 niewielki odsetek przychodni to podmioty samorządowe – jaki więc realnie jest wpływ na jakość
świadczonych usług?
 potrzeba wzmacniania i konsolidacji ośrodków zdrowia, co wpłynie na koncentrację usług,
 zmiany organizacyjne, w tym zmiany godzin funkcjonowania placówek
 zwiększenie dostępności specjalistów i opieki pediatrycznej
 określenie jakie usługi zdrowotne będą dla mieszkańców powiatu świadczone głównie w mieście Płock
i jaki może być zakres współpracy samorządów w tym zakresie
 rola samorządów lokalnych – koordynacja? informacja? poszukiwanie rozwiązań tam, gdzie pojawiają
się luki w usługach zdrowotnych?
 rola samorządów w promocji zdrowia – spójny program w skali powiatu
 rola samorządów w przezwyciężaniu barier w dotarciu do usług zdrowotnych grup zagrożonych
marginalizacją, w tym głównie niepełnosprawnych
USŁUGI KOMUNIKACYJNE – WYZWANIA I PROBLEMY
CZYNNIKI MIĘKKIE
CZYNNIKI TWARDE
 niedostosowany
do
natężenia ruchu rozkład
jazdy
 niepunktualność środków
transportu
 badania potrzeb klientów
 optymalizacja
cen
i
rodzajów biletów
 poprawa
bezpieczeństwa
jazdy
 nieprofesjonalne
zachowanie
kierowców
komunikacji publicznej
 zły stan dróg
 niedostosowanie infrastruktury towarzyszącej
komunikacji
 za mało połączeń komunikacyjnych
 modernizacja lub zakup nowych środków
transportu na bardziej ekonomiczny i
ekologiczny
 brak
ułatwień
dla
grup
zagrożonych
marginalizacją
(osoby
starsze,
niepełnosprawne, rodziny wielodzietne)
 brak ścieżek rowerowych
 zagospodarowanie brzegu Wisły w celach
transportowych
USŁUGI KOMUNALNE – WYZWANIA I PROBLEMY
CZYNNIKI MIĘKKIE
CZYNNIKI TWARDE
 dezinformacja w czasie zmiany
systemu gospodarowania odpadami
 niedostateczny poziom konsultacji
społecznych
w
zakresie
zagospodarowania
przestrzenią
publiczną (zarówno pod względem
przeznaczenia, jak i urządzania)
 zróżnicowane i rozbieżne oceny tych
samych kwestii dotyczących usług
komunalnych przez mieszkańców i
lokalnych liderów
 zróżnicowana sieć wodociągowa i kanalizacyjna
oraz dysproporcje pomiędzy odsetkiem osób
korzystających z wodociągów i kanalizacji
 ograniczone środki finansowe gmin i powiatu na
rozbudowę
technicznego
zaplecza
usług
komunalnych
 niedostosowanie przestrzeni publicznej do
potrzeb mieszkańców
 niewielka ilość mieszkań komunalnych (w tym
socjalnych)
NA DZISIAJ TO WSZYSTKO…
Dziękujemy za pracę w grupach
Zapraszamy na jutrzejsze zajęcia warsztatowe

similar documents