OP DIE WENPAD

Report
OP DIE WENPAD
Besigheidstudies Graad 12
KWARTAAL 1
Onderwerp 1: Impak van onlangse wetgewing op
sakebedrywighede – die reaksie op die behoefte vir regstelling
en gelykheid
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
• Die Nasionale kredietwet is ingestel om die regte en verantwoordelikhede
van kredietverskaffers en verbruikers uiteen te sit.
• ‘n Kredietverskaffer is ‘n onderneming of person wat geld aan ‘n ander
onderneming of persoon leen.
• ‘n Kredietaansoeker is ‘n onderneming of persoon wat geld wil leen.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
AARD van die NKW:
• Die wet skryf die basiese regte van verbruikers in die kredietmark voor, asook
aspekte wat deur kredietverleners nagekom moet word.
• Voorkoming van oormatige skuldlas van verbruikers.
• Ongeag of kredietverleners geregistreer is, bly die wet op alle kredietverleners
van toepassing.
• Voorkom dat kredietaansoekers krediet verkry wat hulle nie kan terugbetaal nie
en dan op die swartlys geplaas word deur kredietburo’s
• Verbeter verbruikersregte m.b.t. krediet en bevorder volle deelname in die land
se ekonomie.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
DOEL van die NKW:
• Bevorder die ontwikkeling van ‘n kredietmark wat vir alle Suid-Afrikaners
toeganklik is.
• Moedig verantwoordelike verskaffing van lenings aan, poog om te
verhoed dat te veel skuld / krediet aan verbruikers verleen word en poog
ook om verbruikers te help om hulle finansiële pligte na te kom.
• Bevorder billikheid in die kredietmark.
• Aanspreek en regstel van ongelykhede in onderhandelingsmag tussen
verbruikers en kredietverskaffers.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
DOEL van die NKW:
• Ontmoedig roekelose kredietverlening deur kredietverskaffers en
kontraktuele versuim deur verbruikers.
• Verseker konsekwente behandeling van kredietprodukte en –verskaffers.
• Die meenste inwoners in Suid-Afrika is lae inkomste verdieners wat dit
onmoontlik gemaak het vir hulle om krediet te bekom en hulle moes hulle
na mikro-leners wend indien hulle krediet wou hê. Die terugbetaling van
hierdie krediet was onrealisties hoog wat die verbruikers in verdure skuld
gedompel het. Die NKW wil dit voorkom.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
DOEL van die NKW:
• Die wet verbied onregverdige en diskriminerende kredietverlening.
• Maak kredietverkryging meer toeganklik.
• Voorkoming van roekelose krediet omdat kredietverlener die
kredietwaardigheid van kredietaansoekers deeglik moet navors om te
verseker dat die aansoeker instaat sal wees om die skuld terug te betaal.
• Kredietverskaffers moet verseker dat die aansoeker die verpligtinge in die
ooreenkoms verstaan en begryp vorodat krediet verleen word.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
BEPALINGS IN DIE WET OM DIE DOELSTELLINGS TE BEREIK:
• Ondersoek na aansoeker se kredietwaardigheid:
• Kredietverskaffers moet na die aansoeker se kredietrekord kyk en inligting in die verband op die
aansoekvorm kontroleer om te bepaal of hulle krediet aan die aansoeker kan verleen.
• Skriftelike kwotasie:
• Die kredietverskaffer moet voor die aangaan van die kredietooreenkoms, ‘n skriftelike kwotasie
aan die aansoeker voorlê.
• Alle kostes in verband met die krediet moet aangedui word, asook die maandelikse paaiement wat
die aansoeker moet terugbetaal indien hy / sy die kwotasie aanvaar.
• Reklame:
• Die NKW vereis dat reklame i.v.m. kredietverlening nie misleidend mag wees nei en dat alle
kostes in die advertensie ingesluit moet wees.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
BEPALINGS IN DIE WET OM DIE DOELSTELLINGS TE BEREIK:
• Kredietbemarking:
• Die NKW verbied deur-tot-deur kredietverkope, asook negatiewe opsie bemarking.
Laasgenoemde beteken dat die verskaffer aanneem dat die persoon aan wie die
krediet bemark word aanvaar die krediet omdatd die persoon dit nie spesifiek
geweier het nie.
• Wisselende rentekoerse:
• Die rentekoers kan verander word indien die Suid-Afrikaanse Reserwebank die repokoers
verander terwyl die kredietooreenkoms nog in werking is.
• Sekere voorwaardes is van toepassing.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
BEPALINGS IN DIE WET OM DIE DOELSTELLINGS TE BEREIK:
• Teruggee van goedere:
• Die kredietverkryger mag te eniger tyd tydens die termyn van die kredietooreenkoms, die
verskaffer in kennis stel dat hy / sy die ooreenkoms wil beëinding.
• Sekere voorwaardes is van toepassing
• Skuldberading:
• Kredietverskaffers kan nie die kredietverkryger sonder meer op ‘n swartlys laat plaas indien
die persoon nie kan betaal nie.
• Die kredietverkryger het die reg om te gaan vir skuldberading of om die verbruikershof te
nader om die problem op te los.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
BEPALINGS IN DIE WET OM DIE DOELSTELLINGS TE BEREIK:
• Boetes:
• Die onderneming (kredietverskaffers) mag nie enige boetes hef as die klant sy of
haar skuld vroeër wil afbetaal nie.
• Die Nasionale Kredietreguleerder kan ‘n boete aan kredietverskaffers gee wat nie
volgens die wet optree nie. Ingevolge die wet mag so ‘n administratiewe boete nie
die grootste van 10 % van die besigheid se jaarlikse omset of R1 miljoen oorskry
nie. Ingevolge die wet kan tronkstraf ook in ernstige gevalle opgelê word.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
VOORDELE EN NADELE:
VOORDELE VIR VERBRUIKERS:
NADELE VIR VERBRUIKERS:
Die NKW beskerm verbruikers teen onregverdige
kredietpraktyke.
Moeilik om toegang tot krediet te verkry.
Die NKW beskerm verbruikers teen die voorsiening
van oormatige krediet.
Verbruikers moet meer versigtig met hulle geld omgaan.
Meer inligting moet aan verbruikers gegee word, bv. ‘n
verbruiker het die reg om te weet waarom hulle
toegang tot krediet geweier is.
Verbruikers word toegang tot krediet geweier indien die
verbruiker onder skuldberading geplaas word.
Ontmoedig verbruikers om goedere te koop wat hulle
nie kan bekostig nie.
Verbruikers wat voorheen kredietwaardig was, maar nou nie
meer is nie, kan ‘n afname in lewenstandaarde ervaar.
Verbruikers is geregtig om maandelikse state.
Verbruikers het die reg op inligting in enige amptelike
taal.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
VOORDELE EN NADELE:
VOORDELE VIR KREDIETVERSKAFFERS:
NADELE VIR KREDIETVERSKAFFERS:
Die NKW beskerm kreditverskaffers teen slegte skuld. Administratiewe las – meer administrasie is betrokke by die
hele kredietverleningsproses.
Kredietverskaffers het meer sekerheid oor
kredietpraktyke wat vermy moet word.
Kleiner verbruikersmark – mag slegs aan kredietwaardige
verbruikers verkoop.
Kontantvloei verbeter a.g.v. minder swak skuld.
Skuldinvorderingsprosedures is meer ingewikkeld.
Bevorder deursigtigheid omdat die aansoekprosedure
vir krediet meer deursigtig is.
Kredietverskaffers kan nie skuld invorder van verbruikers
wat onder skuldhersiening is nie.
Krediet wat roekeloos verleen is, kan nie ingevorder word
nie.
Verkope kan afneem a.g.v. die kleiner verbruikersmark.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
IMPLIKASIES VIR ONDERNEMINGS:
• Die aankoopfunksie kan nie meer daarop reken dat krediet toegestaan sal word nie.
• Meer administrasie – kredietverskaffers moet verbruikers voorsien van kwotasies wat al
die tersaaklike koste en terugbetalingsvoorwaardes toon, voordat ‘n kontrak onderteken
word.
• Voordat krediet toegestaan word, moet die kredietverskaffer die kredietwaardigheid en
die vermoë van die verbruiker om die krediet terug te betaal, assesseer – dit staan
bekend as kredietbeheer.
• Streng kredietbeheer beteken minder beskikbare krediet.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
IMPLIKASIES VIR ONDERNEMINGS:
• Dit is dus moeiliker vir ondernemings om hulle produkte te verkoop, maar dit is ook
moeiliker vir verbruikers om produkte te koop.
• Die aankope-afdeling moet saam met die finansiële afdeling seker maak dat daar genoeg
kontant beskikbaar is om goedere aan te koop.
• Verbruikers is daarop geregtig om inligting in enige amptelike taal te ontvang –
ondernemings het nie altyd werknemers wat al elf amptelike tale magtig is nie.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
REGTE EN VERANTWOORDELIKHEDE VAN KREDIETVERSKAFFERS EN VERBRUIKERS:
VERANTWOORDELIKHEDE VAN KREDIETVERSKAFFERS:
VERANTWOORDELIKHEDE VAN VERBRUIKERS:
Kredietverskaffers moet verbruikers voorsien van
kwotasies wat al die tersaaklike koste en
terugbetalingsvoorwaardes toon, voordat die kontrak
geteken word.
Die verbruiker moet die skuld terugbetaal, soos
ooreengekom in die kredietooreenkoms.
Moet as kredietverskaffer registreer.
Die verbruiker moet die kredietverskaffer in kennis stel
van enige veranderinge m.b.t:
• Die verbruiker se woon- of sake-adres
• Die adres waar goedere gehou word
• Die naam en adres van enige ander persoon aan wie
besit van die goedere oorgedra was.
Moet die verbruiker se kredietwaardigheid vasstel.
Mag nie roekelose krediet verleen nie
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
REGTE EN VERANTWOORDELIKHEDE VAN KREDIETVERSKAFFERS EN VERBRUIKERS:
REGTE VAN KREDIETVERSKAFFERS:
REGTE VAN VERBRUIKERS:
Kan dagvaardiging uitreik en aansoek doen vir vonnis teen
die verbruiker.
Die reg op ‘n afskrif van die kredietooreenkoms.
Indien ‘n verbruiker nie aansoek om skuldhersiening
gedoen het nie, kan die kredietverskaffer regstappe teen die
verbruiker neem, mits:
• Die verbruiker vir minstens 20 dae versuim het om ‘n
betaling te maak; en
• Die kredietverskaffer die verbruiker minstens 10 dae
skriftelike kennis per geregistreerde pos gee; en
• Die verbruiker nie gereageer het nie.
Die reg op billike behandeling – om nie onbillike
diskriminasie te ervaar nie.
Die reg op redes vir die afkeur van ‘n kredietaansoek.
Die reg op inligting in ‘n amptelike taal.
Die reg op inligting in eenvoudige en verstaanbare taal.
Die reg om kredietrekords en –inligting na te gaan en uit
te daag.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
VERPLIGTINGE VAN KREDIETVERLENERS / KREDIETVERSKAFFERS (BESIGHEDE):
• Kredietooreenkomste:
• Die NKW maak voorsiening vir verskillende tipes kredietooreenkomste en vereis dat
die ooreenkoms skriftelik moet wees.
• Voorbeelde van sulke kredietooreenkomste is:
• Kredietkaarte
• Oortrokke bankfasiliteite
• Korttermynlenings
• Verpand van bates (Pandjieswinkel)
• Kortings
• Afbetalingsverkoopooreenkoms
• Verbandlenings, ens.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
VERPLIGTINGE VAN KREDIETVERLENERS /
KREDIETVERSKAFFERS (BESIGHEDE):
• Kredietooreenkomste:
• Die NKW tref ‘n onderskeid tussen klein, medium en groot
kredietooreenkomste.
• Klein – kredietperk tot ‘n maksimum van R15 000.
• Medium – kredietperk meer as R15 000 maar minder as R250 000.
• Groot – die kredetooreenkoms oorskry R250 000.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
VERPLIGTINGE VAN KREDIETVERLENERS / KREDIETVERSKAFFERS (BESIGHEDE):
• Voorooreenkoms-verklaring:
• Die kredietverskaffer moet aan die aansoeker voorooreenkomsdokumentasie voorlê voordat
die kredietooreenkoms gesluit word. Dit moet onder andere die volgende inligting bevat:
•
•
•
•
Rentekoers wat gehef gaan word
Deposito wat vereis word indien van toepassing
Terugbetalingsperiode en aantal paaiemente
Bedrag van paaiemente wat rente, kapitaaldelging, eander fooie soos maandelikse
diensfooi en kredietlewensversekering moet insluit.
• Bedrag van die ooreenkoms
• Prosedure indien die kredietverkryger die uitstaande blans voortydig wil aflos.
• Wanneer die paaiemente betaalbaar is bv. weekliks/maandeliks, ens. en op watter datum
dit betaalbaar is.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
VERPLIGTINGE VAN KREDIETVERLENERS / KREDIETVERSKAFFERS (BESIGHEDE):
• Assessering van di eaansoeker se kdredietwaardigheid deur die kredietverskaffer:
• Die NKW verplig kredietverskaffers om die aansoeker se kredietwaardigheid te ondersoek
om vas te stel of die aansoeker in staat sal wees om die kredietverpligtinge stiptelik na te
kom.
• Vorm 16 van die NKW kan gebruik word in die verband soos voorgeskryf deur die
Nasionale Krediet Reguleerder (NKR).
• Die kredietverskaffer mag die volgende instansies raadpleek in die verband:
• Die aansoeker se werkgewer
• Die aansoeker se bank
• Die Nasionale Kredietregister
• Geregistreerde Kredietburo’s
• Besighede waar die aansoeker reeds kredietooreenkomste het of gehad het.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
VERPLIGTINGE VAN KREDIETVERLENERS / KREDIETVERSKAFFERS
(BESIGHEDE):
• Geen roekelose kredietverlening:
• Indien die kredietverskaffer versuim om die bepalings soos genoem in
Voorooreenkoms-verklaring en Assessering van die aansoeker se
kredietwaardigheid deur die kredietverskaffer na te kom, kan dit lei dat die
Verbruikershof die ooreenkoms as roekelose kredietverlening verklaar,
behalwe as die aansoeker versuim het om sekere inlighting volledig en eerlik
te beantwoord.
• Indien die kredietwaardigheid van die aansoeker wel ondersoek is en dit blyk
dat die aansoeker ‘n oormatige skuldlas sal hê indien die ooreenkoms
toegestaan word en dit word nogtans deur die kredietverskaffer toegestaan,
word dit ook beskou as roekelose kredietverlening.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
VERPLIGTINGE VAN KREDIETVERLENERS /
KREDIETVERSKAFFERS (BESIGHEDE):
• Geen roekelose kredietverlening:
• Wanneer ‘n voorooreenkoms met die aansoeker aangegaan word en
dit blyk dat die aansoeker nie die risiko’s, koste of verpligtinge
ingevolge die voorgenome ooreenkoms verstaan het nie, is dit ook
roekelose kredietverlening.
• Wanneer die Verbruikershof ‘n kredietooreenkoms as roekelose
kredietverlening verklaar, het die kredietverskaffer geen wetlike reg of
aanspraak op die uitstaande skuld of die bates wat die verbruiker deur
die ooreenkoms bekom is nie.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
VERPLIGTINGE VAN KREDIETVERLENERS /
KREDIETVERSKAFFERS (BESIGHEDE):
• Registrasie van kredietverskaffers:
• Kredietverleners wat meer as 100 debiteure het of meer as R500 000 in total uitgeleen
het, moet registreer as gemagtigde kredietverskaffers by die Nasionale Krediet
Reguleerder. Hierdie instansie reguleer die kredietbedryf.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
VERPLIGTINGE VAN KREDIETVERLENERS /
KREDIETVERSKAFFERS (BESIGHEDE):
• Byhou van rekords deur kredietverskaffers:
• Die NKW en die NKR vereis dat kredietverskaffers rekords in skriftelike en / of
elektorniese format byhou van die voorooreenkoms openbaarmaking en ondersoek na
die aansoeker se kredietwaardigheid.
• Die aansoeker moet ook ‘n verklaring teken wat aan boegenoemde geheg moet
word, waarin hy / sy verklaar dat:
• Die koste, risiko’s en verpligting ingevolge die kredietooreenkoms verstaan word, en
• Dat alle inligting m.b.t. die aansoek eerlik en volledig verskaf is.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
VERPLIGTINGE VAN KREDIETVERLENERS /
KREDIETVERSKAFFERS (BESIGHEDE):
• Nakomingsverslag:
• Alle geregistreerde kredietverleners moet jaarliks ‘n gedetailleerde nakomingsverslag aan
die NKR voorlê.
• Hierdie verslag sal druk op die besigheid se asministratiewe funksie plaas, wat beteken
kredietverskaffers sal hul administratiewe kapasiteit moet vergroot.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
REGTE / VERPLIGTINGE VAN KREDIETAANSOEKERS (VERBRUIKERS):
• Alle verbruikers wat oor regspersoonlikheid beskik het die reg om aansoek te doen
om krediet, sonder dat daar teen hulle gediskrimineer word.
• Aansoekers mag egter teen terssaaklike inligting wat ‘n invloed op die toestaan van
die krediet kan hê, verswyg nie.
• Aansoekers het die reg om te weet om watter rede ‘n kredietaansoek afgekeur is.
• Persone aan wie krediet verleen word, moet die bepalings van die ooreenkoms
nakom.
• Kredietverkrygers het die reg om aansoek te doen vir skuldberading indien hulle nie
in staat is om die verpligthinge van die ooreenkoms na te kom nie.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
REMEDIëRENDE REGSHULP (REMEDIES):
• Die verbruiker kan steun op die regte ingevolge die Nasionale Kredietwet,
soos byvoorbeeld:
• Die kredietooreenkoms mag nie ongeoorloofde of onwettige voorwaardes bevat nie.
• Die verbruiker is geregtig daarop om aansoek vir skuldhersiening te doen.
• Kredietverskaffers kan nie regstappe doen teen verbruikers wat onder skuldhersiening is
nie,
• Maar, kredietverskaffers kan ‘n dagvaardiging uitreik en aansoek doen vir vonnis teen
die verbruiker.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
NAKOMING VAN DIE BEPALINGS IN DIE WET EN BOETES INDIEN DIE
BESIGHEID NIE DAARAAN VOLDOEN:
• Kredietverleners moet registreer by die NKR indien hulle as kredietverskaffers in die
kredietsektor wil optree, en registrasie kan weens spesifieke oortredings teruggetrek
word.
• Kredietverskaffers word deur die NKW verbied om aansoekers toe te laat om te
veel krediet te verkry.
• Kredietverskaffers moet alle bepalings van die NKW en die NKR nakom.
• Sekere kredietooreenkomste en –voorwaardes is onwettig en onafdwingbaar.
• Rekords en inligting van kredietburo’s kan teengestaan en verander word.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)
NAKOMING VAN DIE BEPALINGS IN DIE WET EN BOETES INDIEN DIE
BESIGHEID NIE DAARAAN VOLDOEN:
• Die Nasionale Verbruikerstribunaal (NVT) kan administratiewe boetes oplê.
• Die NVT kan optrede as onwettig verklaar.
• Die NVT kan onwettige optrede verbied.
• Die NVT kan vereis dat geld aan verbruikers terugbetaal word.
• Geen diskriminasie teen aansoekers en valse / misleidende kredietbemarking word deur die
NKW toegelaat nie.
• Versuim om te registreer as ‘n kredietverlener en om dit so aan te dui tydens
kredietbemarking, asook versuiming om die bepalings van die NKW en die NKR na te kom,
is oortreding van die NKW en is strafbaar met ‘n geldboete.
• Sekere oortredings van die Wet is strafregtelik vervolgbaar.
NASIONALE KREDIETWET
(NR 34 VAN 2005)

similar documents